بهينه سازي مصرف انرژي

 

شرکت توسعه نيروگاهي توان گستران افق جزء شرکتهاي خدمات انرژي (ESCO) ، تاييد شده از طرف سازمان بهره وري انرژي ايران (سابا) مي باشد.

براي مشاهده نام شرکت توسعه نيروگاهي توان گستران افق در سايت سابا کليک کنيد:

 

http://www.saba.org.ir/fa/esco1/taeidesalahiat/sakhteman

 

 

الف-) درباره شرکت هاي خدمات انرژي

 

شرکت خدمات انرژي شرکتي از نوع خدماتي‌‌ مهندسي که در کليه بخش‌هاي مصرف کننده انرژي، طرح‌هاي مرتبط با بهبود کارآيي انرژي را طراحي،اجرا و تأمين مالي مي‌کند و با تضمين حصول سطح مشخصي از کارآيي انرژي و برعهده گرفتن مخاطرات پروژه، سهم خود را از محل صرفه‌جويي انرژي تأمين مي‌کند.

اين شرکت‌ها از طريق مفهوم انجام پروژه بر اساس ميزان پيشرفت و قراردادِ مبتني بر عملکرد از ساير شرکت‌هاي ارائه دهنده خدمات انرژي نظير شرکت‌هاي مشاوره و يا تامين کننده قطعات متمايز مي‌شوند. اين بدان معناست که پرداخت پول به شرکت خدمات انرژي مستقيما وابسته به ميزان انرژي صرفه‌جويي شده است. خدمات انرژي شامل مميزي، مديريت تامين قطعات، و خدمات پشتيباني نظير گرمايش فضاها مي‌شود. به عبارت ديگر شرکت‌هاي خدمات انرژي در مورد کاهش مصرف انرژي تضمين‏هاي لازم را ارائه مي‌دهند و ممکن است در تامين مالي پروژه نيز مشارکت داشته باشند.

 

 

مراحل اصلي در فرآيند اجراي پروژه‌‏‏ها‏‏ي شرکت‌‏‏ها‏‏ي خدمات انرژي را مي‌توان به شرح زير بيان نمود:

 

1.مميزي انرژي با هدف سرمايه‌گذاري:

مميزي انرژي مجموعه اقداماتي است که براي شناسايي، چگونگي مقادير و موقعيت ها‏‏ي مصرف انرژي در يک فعاليت يافرآيند، انجام و طي آن فرصت ها‏‏ و امکانات صرفه جويي انرژي مشخص مي‏شود و مورد ارزيابي قرار مي گيرد.

 

2.تعيين روش‌‏‏ها‏‏ي امکان‌پذير براي بهينه‌سازي مصرف انرژي:

پس از بررسي و مطالعه مصارف و کليه پتانسيل‏‏‏ ها‏‏ي موجود در بهينه‏ سازي مصرف انرژي، روش‏‏ها‏‏ و راهکار‏‏ها‏‏ي مناسب تعيين و ارائه مي‏گردد.

 

3.تعريف پروژه:

در‏اين مرحله با توجه به کارآمدي راهکار‏‏ها‏‏، پروژ‏‏ها‏‏ي مناسب با خواسته‏‏‏ ها‏‏ و منافع متقاضي جهت مديريت انرژي تعريف مي‌گردد.

 

4.تضمين نتايج اجراي اقدامات بهينه‌سازي:

پس از تعريف پروژه با توجه به مطالعات صورت گرفته و راهکار‏‏ها‏‏ي پيشنها‏‏د شده، ميزان صرفه‏جويي قابل حصول تضمين مي‌گردد.

 

5.بررسي و تضمين رعايت مقررات و استاندارد‏‏ها‏‏:

رعايت استاندارد‏‏ها‏‏ و قوانين در طول اجراي پروژه بررسي و کنترل مي‌شود.

 

6.تهيه تجهيزات و نصب آن‏‏ها‏‏:

تجهيزات مناسب اندازه‌گيري و يا مورد نياز جهت کاهش مصرف (از جمله دستگاه‏‏ها‏‏ي کاهنده و يا تجهيزات کم مصرف جهت جايگزيني و غيره)تهيه و نصب مي‌شود.

 

7.مديريت پروژه:

در طول پروژه تمامي ارکان از جمله نيروي انساني اجراي پروژه، آمار توليد، ميزان مصارف، وضعيت دستگاه‏‏ها‏‏، زمان پيشرفت کار و غيره کنترل مي‌شود.

 

8.تعمير و نگهداري تجهيزات در طول مدت قرارداد:

در طول مدت قرارداد چنانچه تجهيزي نياز به تعمير و يا تنظيم داشته باشد شرکت موظف به بررسي و رفع اشکالات احتمالي آن خواهد بود. علاوه بر اين شرکت خدمات انرژي متعهد مي‌شود در طول قرارداد، آموزش‏‏ها‏‏ي لازم را به تيم نگهداري بدهد تا پس از اتمام قرارداد بتواند نگهداري کل تجهيزات را در دست بگيرند.

 

9.اندازه‌گيري ميزان صرفه‌جويي بطور پيوسته:

ميزان صرفه‌جويي به طور پيوسته کنترل و اندازه‌گيري مي‌شود.

 

10. تامين منابع مالي:

تامين منابع مالي و سرمايه گذاري جهت اجراي پروژه با توجه به نوع قرارداد ميان متقاضي و شرکت به طور معمول توسط خود شرکت، اخذ وام از شخص ثالث و يا توسط کارفرما انجام مي‌شود.

 

تامين مالي چنين پروژه‌هايي يا از محل دارايي‌هاي داخلي شرکت خدمات انرژي (تامين مالي به وسيله شرکت خدمات انرژي) و يا به وسيله مشتري و با پشتوانه صرفه‌جويي‏ هاي انجام شده بعد از انجام پروژه (تامين مالي توسط کاربر نهايي/مشتري)انجام مي‌گيرد. روش ديگر، تامين مالي به وسيله عامل سوم است (TPF ) که در آن منابع مالي و اعتباري به وسيله بانک يا موسسات اعتباري به شرکت خدمات انرژي و يا به مشتري ارائه مي‌شود. در روش تامين مالي خارج از ترازنامه يا تامين مالي غير تخصيصي، تامين‌کنندگان مالي در طول پروژه مالک تجهيزات هستند. اين امر براي مشتريان خصوصي و دولتي بسيار مفيد است چرا که ديون آن‌هابه عنوان هزينه ‏هاي عملياتي در نظر گرفته مي‌شوند لذا امتياز استقراض آنها کاهش نمي‌يابد.

 

مدل‏هاي متعددي براي قراردادهاي مبتني بر عملکرد وجود دارد: در يک نوع، مدل بين صرفه‏ جويي‏هاي مشترک و ضمانت شده تفاوت قائل مي‌شود. در مدل اشتراک صرفه‏جويي‏ ها، منافع حاصل از صرفه‏ جويي با درصد مشخصي براي مدت زمان مشخصي بين شرکت خدمات انرژي و مشتري تقسيم مي‌شود و شرکت خدمات انرژي کاهش معيني در هزينه‌ هاي انرژي را تضمين مي‌کند. در مدل صرفه‏ جويي تضمين شده، شرکت خدمات انرژي کاهش مشخصي در ميزان مصرف انرژي را تضمين مي‏نمايد. در اين مدل شرکت خدمات انرژي ريسک اجراي پروژه را بر عهده مي گيرد اما تامين مالي برعهده مشتري قرار مي‏گيرد (از محل دارايي‌هاي شخصييا استقراض). بنابراين اين مدل بر مبناي تامين مالي توسط کاربر نهايي يا عامل ثالث طراحي شده است. در اين روش نرخ بهره بسيار پايين‏تر بوده و امکان سرمايه‏ گذاري بيشتر فراهم مي‌شود اما در مدل اشتراک صرفه‏ جويي شرکت خدمات انرژي متقبل ريسک ‏هاي مالي نيز مي‌گردد.

 

 

ب-) برخي قوانين و مقررات در خصوص شرکت هاي خدمات انرژي

 

ماده 17 قانون اصلاح الگوي مصرف

 

به منظور حمايت از شرکتهاي خدمات انرژي، هيأت وزيران موظف است بنا به‌پيشنهاد مشترک وزارتخانه‌هاي نفت، نيرو، امور اقتصادي و دارايي و معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رئيس جمهور، آيين‌نامه‌هاي لازم را به طريقي که انگيزه کافي براي تشکيل و توسعه اين گونه شرکتها و خدمات مربوط به آنها در کشور به‌وجود آيد، حداکثر ظرف شش‌ ماه پس از تصويب اين قانون به تصويب برساند.

منابع مالي براي اجراي اين ماده از محل ماده (73) اين قانون تأمين خواهد شد. همچنين دستگاههاي اجرائي موضوع ماده (4) قانون خدمات کشوري مي‌توانند براي انعقاد قراردادهاي صرفه‌جويي انرژي از محل صرفه‌جويي‌هاي حاصله، ايجاد تعهد نمايند و از محل منابع اعتباري ماده (73) و صرفه‌جويي‌هاي حاصله اقدام کنند.

 

ماده134 قانون برنامه پنجم توسعه

 

به منظور اعمال صرفه‌جويي، تشويق و حمايت از مصرف‌کنندگان در راستاي منطقي کردن و اصلاح الگوي مصرف انرژي و برق، حفظ ذخاير انرژي کشور و حفاظت از محيط زيست به وزارتخانه‌هاي نيرو، نفت و صنايع و معادن اجازه داده مي‌ شود براساس دستورالعملي که حداکثر تا پايان سال اول برنامه به تصويب شوراي اقتصاد مي‌رسد نسبت به اعمال مشوق هاي مالي جهت رعايت الگوي مصرف و بهينه‌سازي مصرف انرژي، توليد محصولات کم‌مصرف و با استاندارد بالا اقدام نمايند. منابع مالي مورد نياز اجراي اين ماده از محل وجوه حاصل از اجراي قانون هدفمند کردن يارانه‌ها، منابع داخلي شرکت هاي تابعه وزارتخانه‌هاي نفت، نيرو و صنايع و معادن و يا فروش نيروگاه ها و ساير دارائي ها از جمله اموال منقول و غيرمنقول، سهام و سهم‌الشرکه وزارت نيرو و ساير شرکتهاي تابعه و وابسته و بنگاهها در قالب بودجه سنواتي تأمين مي‌شود.

 

تبصره2 ماده 134 قانون برنامه پنجم توسعه

 

به دستگاه هاي اجرائي اجازه داده مي‌شود، براي صرفه‌جويي در مصرف انرژي با حفظ و عدم کاهش ميزان بهره‌مندي قبلي، نسبت به انعقاد قرارداد با بخشهاي خصوصي و تعاوني اقدام نمايند. مبلغ قرارداد فقط از محل صرفه‌جويي ناشي  از کاهش مصرف به شرح قرارداد در قالب موافقت نامه متبادله با معاونت قابل تأمين و پرداخت است. دستورالعمل اين تبصره با پيشنهاد وزارتخانه‌هاي نيرو و نفت و معاونت نظارت راهبردي رياست جمهوري به تصويب هيأت‌وزيران رسيده است.

  

قراردادهاي مبتني بر کارايي انرژي

 

ESCO (Energy Service Companies) يا شركت‌هاي خدمات انرژي، يكي از ابزار‌هاي مهم صنعت بهينه‌سازي مصرف انرژي است كه بر پايه اصول مديريت انرژي و دانش مهندسي انرژي بنا شده است.

با شكل‌گيري و توسعه صنعت ESCO در كشور، تدوين برنامه و سياستگذاري‌هاي بهينه‌سازي مصرف انرژي و تحقق عملي راهكار‌هاي بهينه‌سازي انرژي نهادينه مي‌شود.

 

مزاياي پروژه هاي خدمات انرژي

 

مشخص نبودن مبلغ قرارداد

 

بر خلاف قراردادهاي ديگر، قراردادهاي شركت‌هاي خدمات انرژي، مبلغ ثابت و مشخصي ندارد ،بلكه ميزان پرداخت به شركت، به ميزان صرفه‌جويي حاصل شده بستگي دارد. بمنظور تعيين سهم شركت، ميزان مصرف انرژي با روش‌هاي مناسب و دستگاه‌هاي اندازه‌گيري، مشخص مي‌گردد. اين نوع قراردادها قراردادهاي مبتني بر كارايي ناميده مي‌شوند.

 

تحميل نشدن هزينه‌ها به مشتري

 

اقدامات بهينه‌سازي عموماً بسيار پرهزينه مي‌باشند بطوريكه مشتري با ديد غيرفني، به‌سختي زير بار قبول ريسك آن خواهد رفت. در قراردادي که شرکت خدمات انرژي راساً اقدام به سرمايه‌گذاري مي‌کند، مشتري صرفا در طول قرارداد بخشي از صرفه‌جويي حاصله در هزينه‌هاي انرژي را به شرکت پرداخت مي‌کند و پس از پايان قرارداد مالکيت تجهيزات نصب شده را بدست مي‌آورد. همچنين در ساير قراردادهاي خدمات انرژي، مشتري هيچگاه مبلغي بيش از صرفه‌ جويي حاصله به شركت پرداخت نمي‌كند .

 

كاهش هزينه‌هاي تعمير و نگهداري

 

در اغلب قراردادهاي مبتني بر كارايي كه توسط شركت‌هاي خدمات انرژي منعقد مي‌شود، هزينه‌هاي تعمير و نگهداري تمام يا قسمتي از دستگاه‌هاي جديد نصب شده نيز مي‌تواند در طول قرارداد بر عهده شركت خدمات‌دهنده باشد كه اين باعث كاهش هزينه‌هاي تعمير و نگهداري مي‌شود. علاوه بر اين، شركت خدمات انرژي متعهد مي‌شود در طول قرارداد، اموزش‌هاي لازم را به تيم نگهداري بدهد تا پس از اتمام قرارداد بتوانند نگهداري كل تجهيزات را در دست گيرند

 

مراحل اصلي در فرايند اجراي پروژه‌هاي مميزي انرژي

 

. مميزي انرژي با هدف سرمايه‌گذاري

. تعيين روش‌هاي امكان‌پذير براي بهينه‌سازي مصرف انرژي

. تعريف پروژه

. تضمين نتايج اجراي اقدامات بهينه‌سازي

. بررسي و تضمين رعايت مقررات و استانداردها

. تهيه تجهيزات و نصب آنها

. مديريت پروژه

. نگهداري و تعمير تجهيزات در طول مدت قرارداد

. اندازه‌گيري ميزان صرفه‌جويي بطور پيوسته

. تامين منابع مالي

 

انواع پروژه‌هاي نمونه خدمات انرژي

 

. نصب و راه‌اندازي سيستم‌هاي

. نصب و راه‌اندازي سيستم‌هاي توليد همزمان برق و گرما (CHP) در کارخانجات و مجتمع‌هاي ساختماني.

. نصب و راه‌اندازي سيستم‌هاي بهينه‌سازي مصرف انرژي در صنايع.

. بازسازي و راه‌اندازي سيستم‌هاي روشنايي معابر عمومي.

.مديريت مصرف انرژي در ساختمان‌هاي صنعتي و غيرصنعتي.

. بازسازي تجهيزات صنعتي با هدف بهينه‌سازي مصرف انرژي.

 

شيوه فعاليت شركت‌ در زمينه خدمات انرژي

 

.بطور كلي، شركت ‌در زمينه خدمات انرژي به دو صورت فعاليت مي‌كند:

 

الف- سرمايه‌گذار

 

در اين نوع قراردادها:

تمام خدمات مربوط به انرژي را به مشتريان خود ارائه مي‌دهد. ميزان صرفه‌جويي در مصرف انرژي و كارايي اقدامات انجام شده را تضمين مي‌نمايد. درامد ناشي از سرمايه‌گذاري، متناسب با ميزان صرفه‌جويي محقق شده تعيين مي‌شود.

 

ب- سرمايه‌گذار

 

در اين نوع قراردادها:

تمام خدمات مربوط به انرژي را به مشتريان خود ارائه مي‌دهد. ميزان صرفه‌جويي در مصرف انرژي و كارايي اقدامات انجام شده را تضمين مي‌نمايد .

 

مزاياي گسترش صنعت ESCO در ايران

 

* ارتقاء سطح دانش فني و علوم مديريت بهينه‌سازي مصرف سوخت در كشور.

* نهادينه شدن فرايند بهينه‌سازي مصرف انرژي در سطح ملي.

* كاهش ضايعات ناشي از مصرف غير بهينه انرژي به محيط‌زيست.

* بهره‌مند شدن مصرف‌كنندگان در سطح خرد از منافع ناشي از صرفه‌جويي انرژي.

* افزايش سطح اشتغال در اقتصاد ملي، با استفاده از سرمايه‌هاي در حال اتلاف انرژي.

* افزايش منافع ملي ناشي از كاهش مصرف انرژي و امكان كسب درامد‌هاي ارزي ناشي از صادرات انواع سوخت و يا کاهش واردات انواع حامل‌هاي انرژي

 

 

 

 

ميزان قابليت صرفه جويي انرژي با توجه به ابعاد ساختمان

موتورهاي الکتريکي تقريبا 60% انرژي توليد شده در نيروگاهها را مصرف مي کنند.

 

 

 

کاهش مصرف انرژي در الکتروموتورها با کنترل دقيق سرعت و گشتاور

 

 

خدمات شرکت توسعه نيروگاهي توان گستران افق در خصوص بهينه سازي مصرف انرژي

 

* انجام خدمات مميزي انرژي در زمينه ساختمان و صنعت

* ارائه خدمات مشاوره و تهيه طرح هاي توجيهي فني در زمينه بهينه سازي مصرف انرژي

* اجراي طرح هاي بهينه سازي مصرف انرژي

*ارائه تجهيزات هوشمند سازي در قالب کاهش مصرف انرژي

* تامين تجهيزات با تکنولوژي نوين در زمينه کاهش مصرف انرژي

 

میزبانی وبتوسط شرکت پشتیبانان شبکه